Aan het Amsterdamse Rokin heeft jarenlang een gebouw gestaan waar veel Amsterdammers een hekel aan hadden: de Fortis Bank. Dat pand moest plaats maken voor twee warenhuizen die inmiddels ook al enige tijd weer van functie zijn veranderd, maar dat doet niets af aan het veeleisende en gecompliceerde werk dat we hier hebben geleverd.
Architectenbureau Rijnboutt heeft het ontwerp voor deze nieuwbouw gemaakt en Van Wijnen bouwt dit grote project dat aan de achterzijde wordt begrensd door de Nes. Aan de Nes staat een historisch gebouw, de Vleeshal dat niet wordt afgebroken, maar deel uitmaakt van het grote bouwplan. Het voormalige bankgebouw is wel gesloopt tot op de keldervloer. Die laatste wordt gehandhaafd en daarop wordt de nieuwbouw gesitueerd. Dat kan echter niet zonder slag of stoot.
De aanpassingen van de bestaande keldervloer zijn onze eerste werkzaamheden ten behoeve van de warenhuizen in opdracht van de Ivy Group. “De komende tijd zullen er extra heipalen, lift- en roltrapputten en nieuwe poeren worden aangebracht in en onder de bestaande keldervloer. Ook deze werkzaamheden zijn complex in verband met grondwaterstanden e.d.”, schrijft het architectenbureau. Complex? Dat klopt.
Om deze voorzieningen aan te brengen moesten er in totaal negen doorvoeringen worden gemaakt in de bestaande betonvloer. Een lastige opgave gezien het feit dat er tegen de keldervloer een grondwaterdruk is van 6,0 meter waterkolom. Omdat bemaling op deze kwetsbare plek niet mogelijk is, hebben we gekozen voor een revolutionaire methode.
Aan de onderzijde van de keldervloer is in de loop der jaren een holle ruimte ontstaan variërend van 0,1 tot 0,5 meter. Oorzaak: het gebouw is gefundeerd op palen in de eerste zandlaag. De grond tussen de paalpunten en de onderzijde van de vloer is gaan inklinken. Ook is er bij het bouwen van de kelder circa 0,5 meter zand aangevuld.
Pompproeven wezen uit dat het bemalen van deze holle ruimtes en het verlagen van het spanningswater gelijk onder de vloer een onmiddellijk resulteerde in het zakken van het freatisch grondwaterpeil. En dus een gevaar dus vormt voor bestaande (houten) paalfunderingen in de omgeving. Dat gevaar moest bezworen worden.
Samen met ingenieursbureau GeoMet heeft Soil-ID daarom een plan ontwikkeld om bemaling gelijk onder de vloer toch mogelijk te maken, zodanig dat het freatische grondwaterpeil er niet door wordt aangetast.
Dat is gebeurd door de holle ruimtes gelijk onder de vloer volledig op te vullen met Dämmer (bentoniet/cement). Daarnaast is het onderliggende zand nagenoeg waterdicht gemaakt door een ring van waterglasinjecties aan te brengen langs de buitenzijde van de kelder. De aanwezigheid van daaronder liggende, natuurlijke kleilagen zorgt voor de overige remming van het grondwater.
De gekozen unieke oplossing blijkt werkzaam; het uiteindelijke bemalingsdebiet is niet meer dan 1 m3 per uur!